Việc tưởng tượng con cái tương lai của bạn sẽ trông như thế nào là một trò chơi cổ điển, và các ứng dụng chỉ đơn giản là cung cấp một nền tảng cho việc đó. Chúng tạo ra một hình ảnh khả thi từ ảnh của hai người – thú vị, và không hơn thế nữa. Không có cách nào để dự đoán em bé sẽ trông như thế nào, bởi vì ngoại hình của em bé không thể được tính toán từ khuôn mặt của cha mẹ.
Việc hiểu rõ lý do tại sao lại như vậy rất đáng giá, và câu trả lời rất thú vị: di truyền học ở người hoạt động theo cách hỗn loạn hơn nhiều so với những gì trường học dạy. Bài viết này giải thích sự di truyền thực sự quyết định điều gì, tại sao hai anh chị em ruột cùng cha mẹ lại khác nhau đến vậy, điều gì thực sự có thể dự đoán được, và di truyền học đóng vai trò quan trọng như thế nào trong y học.
Vì sao ngoại hình không thể dự đoán được
Mỗi đứa trẻ sẽ nhận được một tổ hợp được chọn ngẫu nhiên.
Trong quá trình hình thành giao tử, nhiễm sắc thể từ bố và mẹ trao đổi các đoạn với nhau—một quá trình gọi là tái tổ hợp—và sau đó mỗi tế bào sinh sản chỉ mang một nửa vật chất. Kết quả là mỗi trứng và mỗi tinh trùng mang một tổ hợp nhiễm sắc thể khác nhau. Đây là lý do tại sao anh chị em ruột, con của cùng một bố mẹ, có thể rất giống nhau hoặc khá khác nhau: họ nhận được những di truyền khác nhau.
Các đặc điểm trên khuôn mặt liên quan đến nhiều gen.
Chiều cao, hình dạng mũi, độ rộng hàm, khoảng cách giữa hai mắt: không một đặc điểm nào trong số này phụ thuộc vào một gen duy nhất. Chúng là những đặc điểm đa gen, chịu ảnh hưởng bởi hàng trăm vùng của bộ gen, mỗi vùng có một tác động nhỏ. Dự đoán toàn bộ tập hợp các đặc điểm này đòi hỏi phải biết tất cả các biến thể liên quan và sự tương tác giữa chúng – điều mà khoa học hiện chưa thể làm được ngay cả khi đã có trình tự bộ gen, chứ chưa nói đến việc chỉ dựa vào một bức ảnh tự chụp.
Màu mắt không trùng khớp với bảng màu của trường.
Mô hình "mắt nâu trội hơn mắt xanh" là một sự đơn giản hóa mang tính giáo điều. Màu mắt chủ yếu phụ thuộc vào một vùng của nhiễm sắc thể 15, nhưng các gen khác cũng tham gia và tạo ra toàn bộ dải màu – xanh lá cây, nâu nhạt, xám, nâu sáng. Đó là lý do tại sao có những trường hợp hiếm hoi nhưng có thật khi cha mẹ mắt tối màu lại sinh con mắt sáng màu. Màu tóc và màu da cũng tuân theo logic tương tự, với sự tham gia của nhiều gen hơn nữa.
Môi trường cũng viết nên câu chuyện.
Ví dụ, chiều cao cuối cùng có yếu tố di truyền rất mạnh, nhưng nó cũng bị ảnh hưởng bởi dinh dưỡng, giấc ngủ và sức khỏe thời thơ ấu. Toàn bộ các quần thể đã tăng thêm vài centimet qua nhiều thế hệ mà không cần thay đổi bộ gen. Nói cách khác, ngay cả những gì được di truyền cũng cần có điều kiện thích hợp để được biểu hiện.
Thực tế thì có thể dự đoán được điều gì?
Không phải mọi thứ đều không thể dự đoán được. Một số đặc điểm tuân theo một mô hình di truyền đơn giản và cho phép dự đoán tương đối chính xác.
- Nhóm máu. Hệ thống nhóm máu ABO và yếu tố Rh tuân theo những quy tắc rõ ràng: khi biết nhóm máu của cha mẹ, có thể xác định được đứa trẻ có thể có nhóm máu nào và loại trừ nhóm máu nào.
- Các bệnh do một gen duy nhất gây ra. Các bệnh có kiểu di truyền được ghi nhận rõ ràng, chẳng hạn như xơ nang và thiếu máu hồng cầu hình liềm, có thể tính toán được xác suất khi biết tình trạng sức khỏe của cha mẹ.
- Giới tính sinh học. Được xác định bởi sự kết hợp của các nhiễm sắc thể giới tính, với tỷ lệ đã biết.
Hãy để ý quy luật này: những đặc điểm có thể dự đoán được là những đặc điểm được quyết định bởi một vài gen và có tác động "có hoặc không". Không điều nào trong số này áp dụng cho hình dạng khuôn mặt.
Khi di truyền học trở thành vấn đề y tế.
Có một chuyên ngành riêng biệt dành cho việc này, và nó không liên quan đến ngoại hình. Tư vấn di truyền được chỉ định, ví dụ, khi có tiền sử gia đình mắc bệnh di truyền, khi cặp vợ chồng có quan hệ huyết thống gần gũi, trong trường hợp sảy thai tái phát, hoặc mang thai ở người mẹ lớn tuổi.
Trong những trường hợp này, chuyên gia di truyền y học sẽ thu thập tiền sử gia đình, lập sơ đồ phả hệ và, nếu cần thiết, đề xuất các xét nghiệm cụ thể. Kết quả sẽ được đưa ra dưới dạng xác suất và hướng dẫn—chứ không phải là một bức ảnh chụp nhanh. Nếu mối quan tâm của bạn là về nguy cơ thực sự của một bệnh lý nhất định, đây là cách tốt nhất, và nó bao gồm một cuộc tư vấn, chứ không phải là một ứng dụng.
Vậy ứng dụng này mang lại những gì?
Chỉ một hình ảnh. Chương trình phát hiện các đặc điểm khuôn mặt trong hai bức ảnh, tính toán giá trị trung bình và áp dụng kết quả đó cho mô hình em bé, hoặc tạo ra một khuôn mặt mới bằng trí tuệ nhân tạo. Trong cả hai trường hợp, chương trình đều không tham khảo bất kỳ gen nào — điều đó là không thể, vì ảnh chụp không chứa thông tin di truyền.
Một chi tiết hé lộ cơ chế: việc gửi cùng một cặp ảnh hai lần thường tạo ra những em bé khác nhau. Một dự đoán chính xác sẽ luôn cho ra cùng một kết quả.
Làm thế nào để tận hưởng cuộc sống mà không gặp rắc rối.
- Hãy xem kết quả như một bức ảnh vui vẻ dành cho cả gia đình.
- Hãy xin phép người trong bức ảnh kia trước khi gửi.
- Hãy kiểm tra giá trị và tần suất trước khi nhấn bất kỳ nút "hiển thị kết quả" nào.
- Nếu bạn đăng ký, hãy hủy thông qua cửa hàng ứng dụng — việc gỡ cài đặt sẽ không ngăn chặn việc tính phí.
- Tránh tạo ra kỳ vọng cho những người đang cố gắng mang thai hoặc đang trong quá trình nhận con nuôi.
Một thông tin thú vị còn giá trị hơn cả chính ứng dụng.
Nếu câu chuyện cười xoay quanh sự giống nhau giữa các thành viên trong gia đình, hãy xem những bức ảnh cũ. So sánh một người cha lúc hai tuổi với con trai cùng tuổi thường cho thấy sự tương đồng nhiều hơn bất kỳ phần mềm tạo ảnh nào — và đó là sự so sánh hợp lý, bởi vì khuôn mặt người lớn và khuôn mặt em bé có tỷ lệ hoàn toàn khác nhau. Hộp sọ của trẻ em lớn hơn theo tỷ lệ, cằm ít nổi bật hơn và mũi vẫn đang phát triển.
Đó cũng là lý do tại sao nhận định "cậu ấy giống hệt bố" lại thay đổi nhiều theo thời gian: khuôn mặt tiếp tục phát triển cho đến hết tuổi thiếu niên.
Ứng dụng này ghép khuôn mặt đó lại như thế nào?
Hiểu rõ công thức sẽ xóa tan ấn tượng rằng có bất kỳ sự dự đoán nào liên quan. Nó bao gồm hai kỹ thuật và không cần xét nghiệm gen:
- Số lượng hình ảnh trung bình. Chương trình xác định các điểm tham chiếu trên cả hai khuôn mặt—khóe mắt, chóp mũi, đường viền cằm—và tạo ra một khuôn mặt trung gian, làm biến dạng và hòa trộn hai khuôn mặt. Kết quả luôn trông "thân thiện với gia đình" vì nó thực chất là trung bình cộng của hai khuôn mặt.
- Được tạo ra bởi mô hình đã được huấn luyện. Các phiên bản gần đây hơn sử dụng mô hình được học hỏi từ hàng triệu bức ảnh khuôn mặt và tạo ra một khuôn mặt mới, được định hình bởi các đặc điểm mà nó đã trích xuất từ khuôn mặt của bạn. Nó thuyết phục hơn và cũng không liên quan gì đến bất kỳ nguồn gốc thực sự nào.
Hai dấu hiệu đã tố cáo trò chơi: Việc chạy cùng một bức ảnh hai lần thường cho ra kết quả khác nhau., Việc thay đổi giới tính của em bé sẽ chuẩn hóa diện mạo khuôn mặt, giống nhau ở mọi cặp vợ chồng. Nếu có giá trị dự đoán, kết quả sẽ nhất quán.
Vì sao kết quả có vẻ chính xác?
Điều này có vẻ hợp lý vì ba lý do không liên quan gì đến tính chính xác:
- Trung bình cộng hai khuôn mặt luôn có nhiều điểm tương đồng với cả hai. Đó là toán học hình ảnh, không phải di truyền.
- Đứa bé có các đường nét trên khuôn mặt không rõ ràng. Khuôn mặt trẻ em tròn trịa và có những đường nét mềm mại — một phạm vi mà hầu như bất kỳ kết quả nào cũng "phù hợp".
- Chúng ta sẽ thấy những điểm tương đồng ở những nơi chúng ta tìm kiếm chúng. Sau khi quyết định rằng chiếc mũi thuộc về người cha, bạn bắt đầu nhìn thấy chiếc mũi của người cha.
Và đây là chi tiết quan trọng: khi đứa trẻ được sinh ra, không ai quay lại để so sánh nó với hình ảnh đó. Trò chơi không bao giờ được kiểm toán, và đó là lý do tại sao ấn tượng rằng nó hiệu quả vẫn tồn tại.
Chữ ký được ngụy trang như vậy.
Đây chính là lúc mà hạng mục này thực sự phát huy tác dụng, và kịch bản lại lặp lại:
- Bạn tải ảnh lên, ứng dụng sẽ xử lý và hiển thị chúng. bản xem trước mờ hoặc có hình mờ.
- Để xem nội dung "ở độ phân giải cao", bạn sẽ được dùng thử trong vài ngày. gia hạn tự động.
- Tùy chọn hủy không có trong ứng dụng; nó nằm ở... tài khoản cửa hàng của bạn, trong mục đăng ký.
Có hai cách để giải quyết vấn đề này: hủy gia hạn ngay sau khi đăng ký – bạn vẫn có thể tiếp tục sử dụng cho đến hết thời hạn – và thường xuyên kiểm tra danh sách các gói đăng ký đang hoạt động trong cửa hàng. Đó là nơi xuất hiện các khoản phí mà không ai nhớ đã phê duyệt.
Câu hỏi thường gặp
Liệu có ứng dụng nào có thể dự đoán em bé sẽ trông như thế nào không?
Không. Ngoại hình là kết quả của sự kết hợp nhiều gen theo một cách mới trong mỗi lần mang thai, và không chương trình nào có thể truy cập được dữ liệu đó từ một bức ảnh.
Vậy còn những người tuyên bố sử dụng trí tuệ nhân tạo thì sao?
Họ sử dụng nó, và đó chính là lý do tại sao họ không dự đoán: mô hình tạo ra một khuôn mặt khả thi từ hình ảnh, chứ không phải từ di truyền.
Sử dụng cho mục đích giải trí có được không?
Không sao cả, với hai điều kiện: hãy coi đó như một trò đùa và kiểm tra xem ảnh sẽ được gửi đến đâu trước khi gửi đi.
Ít nhất thì anh ta có vẽ đúng màu mắt không?
Không đáng tin cậy. Màu mắt phụ thuộc vào nhiều gen, và ngay cả các bảng xác suất cũng chỉ đưa ra phạm vi, chứ không phải sự chắc chắn.
Có xét nghiệm nào có thể cho chúng ta biết điều gì về em bé không?
Có những cuộc khám thai định kỳ thực sự, với mục đích y tế và chỉ định chuyên môn — và không cuộc khám nào trong số đó là ứng dụng cả. Việc tò mò về sự giống nhau giữa các bé là vấn đề của gia đình; còn nguy cơ di truyền là vấn đề cần tham khảo ý kiến chuyên gia.
Phần kết luận
Không có ứng dụng nào có thể dự đoán em bé của bạn sẽ trông như thế nào, bởi vì ngoại hình là kết quả của sự kết hợp ngẫu nhiên của hàng trăm gen và chịu ảnh hưởng bởi môi trường. Ngay cả khi có toàn bộ bộ gen trong tay, khoa học cũng không thể đưa ra dự đoán đó chỉ từ hai bức ảnh.
Những gì có thể dự đoán dựa trên di truyền học lại là một chuyện hoàn toàn khác: nhóm máu, giới tính sinh học và nguy cơ mắc các bệnh do một gen duy nhất gây ra – và khi nói đến nguy cơ, tư vấn di truyền mới là câu trả lời, chứ không phải là các ứng dụng trên mạng. Còn lại thì chỉ là trò chơi vui vẻ: tạo ra hình ảnh, cười đùa với người thân yêu và giữ sự tò mò cho đến ngày sinh nở, khi kết quả cuối cùng được công bố.
Đọc quá
- Ứng dụng mô phỏng khuôn mặt em bé: Vui vẻ và quyền riêng tư
- Tra cứu biển số xe: Những gì bạn có thể và không thể thấy
- Ứng dụng chỉnh sửa ảnh: ghép ảnh, thêm hình mờ và sử dụng hình ảnh.
- Ứng dụng chỉnh sửa ảnh: Các thiết lập sẵn, tệp RAW là gì và những hạn chế của điện thoại bạn?
- Ứng dụng cân gia súc: Ưu điểm thực tế và những lầm tưởng trong lĩnh vực này
- Khôi phục tin nhắn đã xóa: Điều gì hợp pháp và điều gì là phạm pháp
